Αναμένονται: Νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης

Στο στάδιο των τελικών υπογραφών, από τις αρμόδιες κοινοτικές αρχές βρίσκεται το νέο εξαετές Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης που περιλαμβάνει δράσεις ύψους 3,998 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης, προωθεί δράσεις για την ενίσχυση των επιχειρήσεων στον πρωτογενή και στον κλάδο της μεταποίησης, ανοίγει τον δρόμο για νέες επενδύσεις με σχέδια βελτίωσης, κατευθύνει επιπλέον κονδύλια σε νέους αγρότες και στηρίζει με νέα μέτρα τις πολύ μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Η ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την αναπτυξιακή ατζέντα που προωθεί φιλοδοξεί στα τέλη του 2020 ο αναμορφωμένος, εξωστρεφής αγροτικός τομέας να έχει αυξήσει την ποσοστιαία συνεισφορά στο ΑΕΠ και στην παραγωγή θέσεων εργασίας.

Το 30% του νέου προγράμματος θα εκχωρηθεί στις 13 περιφέρειες της χώρας για δημόσιες και ιδιωτικές αναπτυξιακές παρεμβάσεις. Παράλληλα, στις περιφέρειες εκχωρείται και το 100% του νέου Leader, με ταυτόχρονη δυνατότητα παρέμβασης και σε ορεινές-μειονεκτικές περιοχές. Τους τελευταίους μήνες, το επιτελείο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, είχε επιδοθεί σε αγώνα δρόμου με συνεχείς διαβουλεύσεις με τις υπηρεσίες της ΕΕ, προκειμένου να καταρτιστεί εκ νέου η ελληνική πρόταση. Το σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας του ελληνικού προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2014-2020, που είχε υποβληθεί πέρυσι, είχε κριθεί υπερβολικά ασαφές από τον επίτροπο Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί. Η πρόταση έχει λάβει την τελική της μορφή και τις επόμενες ημέρες θα κοινοποιηθεί στις κοινοτικές υπηρεσίες, έτσι ώστε να λάβει την έγκριση εντός των επόμενων εβδομάδων.

Σε πέντε βασικές κατηγορίες ομαδοποιούνται τα μέτρα του νέου προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης, ύψους 3,998 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τις ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις στον γεωργικό και δασικό τομέα, επενδύσεις εκτός πρωτογενούς τομέα (διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της υπαίθρου και δημιουργία θέσεων απασχόλησης), γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα και μέτρα προστασίας της παραγωγής και διασφάλισης του αγροτικού εισοδήματος, καθώς και δομές υποστήριξης του αγροδιατροφικού συστήματος.

Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται μέτρα που αποτελούν το 88% περίπου των πόρων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 και αφορούν σχέδια βελτίωσης, τους νέους αγρότες, τη μεταποίηση, εγγειοβελτιωτικά και αρδευτικά έργα, γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις, καθώς και επενδύσεις εκτός πρωτογενούς τομέα μέσω Leader. Το υπόλοιπο 12% αφορά σε νέα μέτρα με διευρυμένες δυνατότητες, όπως συστήματα παροχής συμβουλών, επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, διευρυμένης συνεργασίας και εισαγωγής καινοτομίας, ομάδες και οργανώσεις παραγωγών, ανάπτυξη πολύ μικρών εκμεταλλεύσεων κ.λπ., τα οποία και κρίνονται απολύτως απαραίτητα για την επιτυχία του στόχου της προοδευτικής μεταστροφής του παραγωγικού μοντέλου το ποσοστό συμμετοχής των ιδιωτών για την απορρόφηση των κονδυλίων θα προσδιοριστεί, όπου δεν έχει γίνει αυτό, σε δεύτερη φάση.

  1. Ιδιωτικές Επενδύσεις στον γεωργικό και δασικό τομέα
  • Σχέδια βελτίωσης. Το συγκεκριμένο μέτρο αποτελεί αιχμή του δόρατος για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και για αυτό και έχει ιδιαίτερα μεγάλη χρηματοδοτική βαρύτητα στο νέο πρόγραμμα, ενώ εκτιμάται ότι θα αποτελέσει και το βασικό επενδυτικό εργαλείο για τις ομάδες παραγωγών που προσδοκά να δημιουργηθούν η κυβέρνηση καθώς και για την ενίσχυση των νέων αγροτών, παρέχοντας ως κίνητρο αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης έως 75% (με επιπλέον 20 μονάδες σε σχέση με μεμονωμένους). Κοινοτική συμμετοχή 413 εκατ.
  • Νέοι Αγρότες – start up

Παρέχεται δυνατότητα ενίσχυσης της πρώτης εγκατάστασης νέων στις αγροτικές περιοχές με έως 40.000 ευρώ. Συμπληρωματικά, από τον πυλώνα Ι προβλέπεται η στήριξή τους με «μπόνους» 25% επί της αξίας των δικαιωμάτων ενισχύσεων για μια πενταετία. Κοινοτική συμμετοχή 240 εκατ.

  • Ενίσχυση πολύ μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, ώστε να διατηρηθούν και να δημιουργηθούν συνθήκες επιβίωσης και περαιτέρω ανάπτυξής τους (με έως 15.000 ευρώ ενίσχυση). Κοινοτική συμμετοχή 22 εκατ.
  • Μεταποίηση αγροτικών προϊόντων,με διευρυμένες δυνατότητες για πρώτη φορά ως προς την επιλεξιμότητα επενδύσεων σε κλάδους με τελικό προϊόν μη γεωργικό, όπως της ζυθοποιίας, αλευροποιίας, αιθέριων ελαίων, κοσμετολογίας και διατροφής, επεξεργασίας καπνού, παραγωγής προϊόντων θρέψης φυτών, παραγωγής αποσταγμάτων από οπωροκηπευτικά ή αμπελοοινικής προέλευσης, παραγωγής πυτιάς και συμπυκνωμάτων αυτής κ.λπ. Κοινοτική συμμετοχή 254 εκατ.
  • Οργάνωση παραγωγώνσε υγιή παραγωγικά σχήματα. Ενισχύεται και ενθαρρύνεται η σύσταση Ομάδων Παραγωγών με 100% κάλυψη των λειτουργικών δαπανών τους και παρέχονται κίνητρα για συλλογικές επενδύσεις με αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης κατά 20 μονάδες σε σχέση με μεμονωμένους παραγωγούς. Κοινοτική συμμετοχή 27 εκατ.
  • Συνεργασία – Προώθηση καινοτομίας. Ενισχύεται η συνεργασία και δικτύωση μεταξύ των ομάδων στον αγροδιατροφικό τομέα για την προώθηση της καινοτομίας και τη σύνδεση της έρευνας με τη γεωργική πρακτική και τις επενδύσεις του πρωτογενούς τομέα.

Οι συμπράξεις προωθούνται μέσω επιχειρησιακών ομάδων, οι οποίες συστήνονται από αγρότες, ερευνητές, συμβούλους, επιχειρήσεις και άλλους φορείς. Τομείς καινοτόμων δράσεων αποτελούν ενδεικτικά: η αύξηση της παραγωγικότητας, της παραγωγής και της αποτελεσματικότητας των πόρων, η στήριξη της βιοοικονομίας, η βιοποικιλότητα, οι υπηρεσίες οικοσυστήματος και η λειτουργικότητα του εδάφους, προϊόντα και υπηρεσίες για την ολοκληρωμένη αλυσίδα εφοδιασμού, η ποιότητα και η ασφάλεια τροφίμων και ο υγιεινός τρόπος ζωής. Κοινοτική συμμετοχή 79 εκατ.

  1. Δημόσιες επενδύσεις στον γεωργικό και δασικό τομέα
  • Εγγειοβελτιωτικάκαι αρδευτικά έργα – Ταμιευτήρες και λιμνοδεξαμενές.

Αφορά μεγάλα και μικρά δημόσια έργα υποδομής για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας. Οι παρεμβάσεις ταμίευσης των επιφανειακών υδάτων κρίνονται ως απόλυτης προτεραιότητας για την ανάπτυξη και προστασία της γεωργικής παραγωγής, δεδομένης της κλιματικής αλλαγής, της ανισόρροπης κατανομής και έντονης διακύμανσης των βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια του έτους, της μείωσης των υπόγειων αποθεματικών νερού, της προστασίας από πλημμύρες, πυρκαγιές κλπ. Κοινοτική συμμετοχή 451 εκατ.

  • Αγροτική & δασική οδοποιία.

Ενισχύονται έργα προσβασιμότητας στις γεωργικές και δασικές εκμεταλλεύσεις με δικαιούχους τους δήμους ή/και τους διαχειριστές δασών. Κοινοτική συμμετοχή 74 εκατ.

  • Κτηνοτροφικά πάρκα.

Ενισχύονται πιλοτικά οι δημόσιες υποδομές που αφορούν στην ενθάρρυνση ίδρυσης και λειτουργίας κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε κτηνοτροφικά πάρκα. Κοινοτική συμμετοχή 10 εκατ.

  1. Δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις εκτός πρωτογενούς τομέα

Για τη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της υπαίθρου και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης προβλέπονται:

  • Μέτρα εκκίνησηςνέων επιχειρήσεων (ΜΜΕ – start up) σε μη γεωργικές δραστηριότητες (15 – 25.000 ενίσχυση). Kοινοτική συμμετοχή 50 εκατ.
  • Ιδιωτικές επενδύσεις από ΜΜΕ στον αγροτουρισμό, την οικοτεχνία, τη βιοτεχνία, τις υπηρεσίες στις αγροτικές περιοχές μέσω Leader.
  • Δημόσιες επενδύσειςγια την ανάπλαση οικισμών, την ανάπτυξη και προστασία των δασικών περιοχών, επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ευρυζωνική υποδομή, υποδομές μικρής κλίμακας σχετικά με τον τουρισμό και πολιτισμό κ.λπ., κυρίως μέσω Leader. Κοινοτική συμμετοχή 450 εκατ. για ιδιωτικές και δημόσιες παρεμβάσεις μέσω Leader.
  1. Περιβάλλον και προστασία της παραγωγής

Τα γεωργικά περιβαλλοντικά μέτρα και τα μέτρα προστασίας της παραγωγής και διασφάλισης του αγροτικού εισοδήματος αφορούν:

  • Τη βιολογική γεωργίακαι κτηνοτροφία. Kοινοτική συμμετοχή 502 εκατ. €
  • Γεωργο-περιβαλλοντικέςκαι κλιματικές δράσεις που προωθούν πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον και μετριάζουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ή προωθούν την προσαρμογή της γεωργίας και των δασών στην κλιματική αλλαγή. Κοινοτική συμμετοχή 267 εκατ.
  • Δράσειςγια την καλή διαβίωση των ζώων. Κοινοτική συμμετοχή 10 εκατ.
  • Ενισχύσεις σε γεωργούς περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλαειδικά μειονεκτήματα. Ειδικά στην εξισωτική αποζημίωση θα κατευθυνθούν συνολικοί πόροι της τάξης του 1 δισ. ευρώ περίπου με τη συνεισφορά 500 εκατ. ευρώ από τον Πυλώνα Ι. Κοινοτική συμμετοχή 900 εκατ.
  • Για την προστασίατης παραγωγής και τη διασφάλιση του εισοδήματος από ακραία φαινόμενα και φυσικές καταστροφές, κυρίως από έντονες χαλαζοπτώσεις και βροχοπτώσεις, προβλέπεται η ενίσχυση επενδύσεων για την προληπτική προστασία (για παράδειγμα αντιχαλαζική και αντιβρόχινη) και η ενίσχυση για την αποκατάσταση των ζημιών. Οι μεμονωμένοι παραγωγοί θα ενισχύονται με ποσοστά, της τάξης του 80%, και με 100% οι μετέχοντες σε Οργανώσεις Παραγωγών. Κοινοτική συμμετοχή 45 εκατ.
  1. Αγροδιατροφικό σύστημα και δασικός τομέας

Οι δομές υποστήριξης περιλαμβάνουν:

  • Επαγγελματική κατάρτιση και εκπαίδευση αγροτών

Προωθούνται δράσεις μεταφοράς γνώσης και ενημέρωσης με στόχο την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, που απασχολείται στους τομείς της γεωργίας, των τροφίμων και της δασοπονίας. Συγκεκριμένα στο μέτρο περιλαμβάνονται δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης και απόκτησης δεξιοτήτων, εργαστήρια, εξατομικευμένη καθοδήγηση, δραστηριότητες επίδειξης, δράσεις ενημέρωσης, αλλά και βραχυπρόθεσμες ανταλλαγές για διαχείριση ή επισκέψεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και δάση. Κοινοτική συμμετοχή 80 εκατ.

  • Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών.Το μέτρο αφορά στη δημιουργία συμβουλευτικών δομών για την επιστημονική και τεχνική υποστήριξη των παραγωγών από γεωπόνους και κτηνιάτρους ώστε να καλυφθεί το μεγάλο κενό που διαπιστώνεται στον τομέα των γεωργικών εφαρμογών στην ελληνική περιφέρεια. Κοινοτική συμμετοχή 124 εκατ.
  • 100% θα καλύπτονται οι λειτουργικές δαπάνες, ώστε να ενθαρρύνεται η σύσταση Ομάδων Παραγωγών, ενώ θα παρέχονται κίνητρα για συλλογικές επενδύσεις.
  • 40χιλ.ευρω θα είναι η ενίσχυση στους νέους προκειμένου να εγκατασταθούν σε αγροτικές περιοχές.
  • 15χιλ.ευρω θα χορηγηθούν σε μικρές εκμεταλλεύσεις, ώστε να διατηρηθούν και να δημιουργηθούν συνθήκες περαιτέρω ανάπτυξής.